دوره و شماره: دوره 33، شماره 112، تابستان 1403 
مدیریت منابع انسانی

مدل برندسازی رهبری سازمان با رویکرد مدیریت تجربه کارکنان

صفحه 1-34

https://doi.org/10.22054/jmsd.2024.74028.4328

داود حسین پور، فرزانه اصلی بیگی، میرعلی سیدنقوی، علیرضا کوشکی جهرمی

چکیده ﻫﺪف این پژوﻫﺶ، شناسایی عوامل موثر بر برندسازی رهبری سازمان با رویکرد مدیریت تجربه کارکنان است که به طراحی مدلی در مراکز تحقیق و توسعه خودروسازی ایران انجامید. اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از نظر ﻫﺪف، ﮐﺎرﺑﺮدی، اﺳﺘﺮاﺗﮋی پژوهش، اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ و ﺑﻪ روش کیفی اﻧﺠﺎم شده است. برای گردآوری اطلاعات از منابع و مقالات مرتبط با موضوع و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران و کارشناسان مراکز تحقیق و توسعه خودروسازی ایران و ﺑﺮای ﺗﺤﻠﯿﻞ داده‌ها از روش ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﻀﻤﻮن اﺳﺘﻔﺎده گردید. ﭘﺲ از ﮐﺪﮔﺬاری توصیفی و تفسیری (دیدگاه کینگ و هوراکس) ﻣﻀامین ﭘﺎﯾﻪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی ﺷﺪﻧﺪ و مدل ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدی برندسازی رهبری مبتنی بر مدیریت تجربه کارکنان ارائه گردید. یافته-های پژوهش نشان می‌دهد برای توسعه برند رهبری نیاز به مدیریت تجربه کارکنان در سه نظام اصلی سازمان در مواجهه با ذینفعان برون سازمانی، کارکنان و مدیران داریم. بر اساس مضامین بدست آمده ، برای توسعه برند رهبری می بایست تجربه مثبتی در نحوه پاسخگویی به ذینفعان، مدیریت منابع انسانی و توسعه مدیران شکل بگیرد. ذیل این مضامین اصلی، مضامین فرعی به عنوان نقاط تماس فرآیند رهبری با تجربه کارکنان شناسایی شدند.

رهبری سازمانی

فرانظریه‌ای در رهبری سازمان مبتنی بر هستی‌شناسی وحدت‌گرا

صفحه 35-74

https://doi.org/10.22054/jmsd.2024.77837.4428

فاطمه سادات میر، سیدمهدی الوانی، حامد دهقانان، مهدی گلشنی، زهره دهدشتی شاهرخ

چکیده اهمیت رهبری از یکسو و کثرت نظریات در این حوزه از سوی‌دیگر، لزوم بازاندیشی و انجام تحقیقات در این خصوص را بیشتر می‌کند. هدف این پژوهش اکتشافی، شناسایی خلاءهای نظریات رهبری موجود، و ارائۀ فرانظریۀ جدیدی به منظور رفع این خلاءهاست. در این پژوهش کتابخانه‌ای از فرانظریه که یکی از روشهای پژوهش موثر جهت بازاندیشی در علم است، استفاده‌شده‌است. ما از الگوی MO، یا فرانظریۀ تاسیسی بهره‌گرفتیم. تکنیک جمع‌آوری اطلاعات، مطالعات سیستماتیک بوده، و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها، تحلیل محتوا می‌باشد. جامعۀ آماری، تمامی مقالاتی‌اند که به بررسی نظریات رهبری پرداخته‌اند. نمونه‌گیری به روش قضاوتی، تا اشباع نظری به عدد 200 مقاله رسید. ما در این پژوهش، ابتدا به دسته‌بندی نظریات رهبری مبتنی بر پاردایمهای پنجگانۀ علم پرداختیم و سپس خلاء-های تئوریک را شناسایی‌کردیم. براساس یافته‌های تحقیق، خلاءهای موجود در نظریات رهبری سازمان به هستی شناسی مادی حاکم بر آنها بازمی‌گردد و راه‌حل این خلاء‌ها تغییر دیدگاه به‌سمت فرانظریۀ وحدتگرا و شناخت انسان در ابعاد بالاتر وجود است. ما دیدگاه فرانظری خود را مبتنی بر نظریات وحدتگرای فیزیک ارائه‌کرده‌ایم، زیرا هستی‌شناسی وحدتگرا با تاکید بر کثرت ابعاد، و وحدت نیروها در هستی، حقیقت را چیزی فراتر از عالم ماده می‌داند و می‌تواند نظرات متکثر را زیر یک چتر جمع‌کند.

رهبری سازمانی

مفهوم پردازی الگوی شایستگی رهبری جهانی به روش مرور نظام‌مند

صفحه 75-102

https://doi.org/10.22054/jmsd.2024.73117.4298

هادی رستمی پاشائی، علی رضائیان، حسن فارسیجانی

چکیده در دهه اخیر رهبری در کلاس جهانی به عنوان رویکردی نوین جهت ارتقای مزیت رقابتی سازمان ها، توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه‌های مختلف را به خود جلب کرده است. مقالات بسیاری به مطالعه رهبری در کلاس جهانی در ادبیات سازمانی به ویژه مدیریت راهبردی و منابع انسانی پرداخته اند. اما تاکنون مرور جامعی از مطالعات مفهومی و تجربی با در نظر گرفتن ویژگی های اساسی و الگوهای این شایستگی و عوامل اثرگذار بر اثربخشی رهبری جهانی انجام نشده است. به همین جهت برای روشن کردن دانش این حوزه -شایستگی رهبران در کلاس جهانی- اثربخشی و نقش آن به عنوان سازه‌ای اثرگذار در ادبیات مدیریت و سازمان، این پژوهش به مرور جامع 68 مطالعه مفهومی و تجربی از سال 2000 تا 2022 پرداخته است و دو هدف عمده را دنبال می نماید: شناسایی مفهوم سازی های متفاوت شایستگی رهبران در کلاس جهانی و عوامل اثرگذار بر این مفهوم در زمینه مدیریت و سازمان. این مطالعه توصیفی و از لحاظ روش اجرا مطالعه مرور ادبیات به صورت نظام‌مند می باشد. شناسایی مفاهیم "رفتارهای رهبری تراز جهانی"، "وظابف رهبری تراز چهانی"، "روابط رهبری تراز جهانی"، "شیوه رهبری تراز چهانی" و "وظایف خارجی رهبری تراز جهانی" به همراه ابعادشان، از نتایج این پژوهش است.

مدیریت و توسعه سازمانی

مدل اتحاد بانک با بازیگران صنایع مختلف در راستای بهبود توانایی اکتشاف و بهره‌برداری

صفحه 103-142

https://doi.org/10.22054/jmsd.2024.78329.4447

مریم خلیل زاده سلماسی، پیام حنفی زاده، سید سروش قاضی نوری نایینی

چکیده تحول دیجیتال، بانک ها را ملزم می سازد تا علاوه بر بهبود بهره برداری از امکانات موجود به سمت اکتشاف فرصت های جدید حرکت کنند. از این رو، بانک ها با استفاده از اتحاد با سازمان هایی از صنایع مختلف به دنبال ایجاد سازمانی دوسوتوان هستند. هدف این مقاله، پاسخ دادن به این سوال است که بانک ها چه اتحادی با بازیگران مختلف باید ایجاد کنند تا به دوسوتوانی سازمانی منجر شود. به این منظور، مدل مفهومی اولیه از ترکیب تئوری دوسوتوانی، شباهت صنعتی و قدرت پیوند تشکیل شد. سپس، ماتریس هم رخدادی مضامین برای اختصاصی کردن مدل مفهومی به جهت پیشنهاد نوع روش همکاری بانک با دیگر بازیگران استفاده شد. ماتریس هم رخدادی مضامین از تحلیل محتوای 115 مقاله مرتبط با اتحاد در صنعت بانکداری، استخراج شده است. مدل مفهومی نشان می دهد، هر نوع اتحاد، تحت شرایط شباهت صنعتی بازیگران با صنعت بانکداری به صورت بده‌بستانی، برخی از مولفه های اکتشاف و بهره برداری را محقق می سازد. لذا، تصمیم گیری برای تعیین نوع اتحاد مناسب، بنابرتعیین اولویت مولفه های اکتشاف و بهره برداری تحت شرایط شباهت صنعتی بازیگران قابل ارزیابی است.

روابط فرد و سازمان

فرا تحلیل پژوهش‎های "روابط کارمند ـ سازمان" و پیشایندهای آن

صفحه 143-188

https://doi.org/10.22054/jmsd.2024.75965.4374

فاطمه علوی متین، عباسعلی رستگار، حسن عابدی جعفری، محسن شفیعی نیک آبادی

چکیده هدف پژوهش حاضر، ترکیب نتایج پژوهش‎های کمّی در حوزۀ روابط کارمند ـ سازمان بود. در این پژوهش، سازۀ "روابط کارمند ـ سازمان" به عنوان یک متغیر با ابعاد رضایت، اعتماد، تعهد و کنترل متقابل در نظر گرفته‎ شد. جامعۀ آماری پژوهش، مطالعات نمایه شده در پایگاه اسکوپوس در بازۀ زمانی 2014-2023 بود. با استفاده از پروتکل تعریف شده، در نهایت 41 فرضیه از 26 مطالعه برای نمونه انتخاب شد. داده‎های مستخرج از مطالعات منتخب، با روش فراتحلیل ارزیابی شد. با شناسایی مهم‎ترین پیشایندهای مرتبط با این سازه، اندازۀ اثر هر یک از پیشایندهای متغیر "روابط کارمند ـ سازمان" و اندازۀ اثرکلی آن‎ها، اندازه‎گیری شد. بر طبق نتایج پژوهش، پیشایندهای متغیر "روابط کارمند ـ سازمان" به ترتیب عبارتند از: ارتباطات متقارن، ارتباطات شفاف، ارتباطات رضایت‎بخش، رهبری توانمندساز، رهبری اصیل و ارتباطات دیالوژیک با اندازۀ اثر شدید؛ عدالت سازمانی، ارتباطات اصیل، ارتباطات پاسخ‎گویانه و رهبری تحول‎آفرین با اندازۀ اثر متوسط؛ و ساختار شخصیت سازمان با اندازۀ اثر ضعیف. اندازۀ اثر کلی تمامی پیشایندها در مدل اندازۀ اثر ثابت و اندازۀ اثر تصادفی به ترتیب عبارت است از: 629/0 و 626/0 که بیان‎گر اندازۀ اثر قوی پیشایندهای شناسایی شده برای ایجاد روابط کارمند ـ سازمان مطلوب در سازمان است.

مدیریت منابع انسانی

تحلیل نگرش کارکنان استانداری تهران در ابعاد عجین‌شدگی شغلی و توانمندسازی کارکنان مبتنی بر مدل هی گروه

صفحه 189-220

https://doi.org/10.22054/jmsd.2024.77865.4430

محمد حسین صفائی، میر مهرداد پیدایی

چکیده هدف از پژوهش حاضر سنجش نگرش کارکنان استانداری تهران در ابعاد عجین‌شدگی شغلی و توانمندسازی کارکنان مبتنی بر مدل هی گروه است. این پژوهش کاربردی است و با روش پیمایشی- تحلیلی اجرا شد.جامعه پژوهش شامل کارکنان استانداری تهران بود که 350 نفر هستند.برای نمونه‌گیری از روش تصادفی- طبقه‌ای استفاده شد و 185 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید و در نهایت 173 نفر در اجرای پژوهش مشارکت داشتند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته براساس مدل ارزشیابی هی گروه است. این پرسشنامه دو بُعد عجین‌شدگی شغلی و توانمندسازی کارکنان را در 49 گویه می‌سنجد.روایی پرسشنامه از نوع روایی محتوایی بوده و پایایی آن نیز با استفاده از آماره ضریب آلفای کرونباخ(85/0)محاسبه و تأیید شد. داده‌های گردآوری شده براساس شاخص‌های میانگین و انحراف استاندار و آزمون دو جمله‌ای و با استفاده از نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که سطح عجین‌شدگی شغل و توانمندسازی کارکنان و تمامی مؤلفه‌های آن‌ها در استانداری تهران در سطح مطلوبی نیست و اثربخشی سازمان به شدت پایین است.براساس ماتریس اثربخشی مدل هی گروه، کارکنان معاونت‌های توسعه مدیریت و منابع، هماهنگی امور اقتصادی، هماهنگی امور عمرانی، سیاسی و اجتماعی، امنیتی و انتظامی در دسته کارکنان مضطرب قرار می‌گیرند که توانمندی و عجین‌شدگی پایینی دارند.

مدیریت منابع انسانی

بازشناسی مضامین مدیریت منابع انسانی با رویکرد رهبری سبز

صفحه 221-252

https://doi.org/10.22054/jmsd.2024.75789.4377

علی الغراوی السواعد، سید محسن علامه، طیبه امیرخانی

چکیده رهبری سبز رویکرد جدیدی است که با اهمیت یافتن مقوله محیط زسیت در توسعه پایدار به حوزه مدیریت منابع انسانی راه یافته است. این موضوع عمدتا به جنبه های انگیزشی و هدایتگرانه منابع انسانی به سمت مراقبت های زیست محیطی و توسعه فرهنگ سبز می پردازد. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بازشناسی مضامین مدیریت منابع انسانی با رویکرد رهبری سبز در صنایع نساجی و چرم بغداد با راهبرد کیفی انجام شد. روش پژوهش تحلیل مضمون بود. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختاریافته و عمیق بود که به روش کدگذاری باز و محوری تحلیل شد. جامعه پژوهش (اساتید خبره دانشگاهی مرتبط با موضوع منابع انسانی و رهبری سبز وکارآفرینان و مدیران صنعت نساجی و چرم بغداد) بودند. برای اعتبار یابی از بازگشت به مصاحبه شوندگان و ممیزان بیرونی استفاده شد. نتایج نشان داد مدیریت منابع انسانی با رویکرد رهبری سبز با عنوان مضمون فراگیر مشتمل بر 6 مضمون ارتباطات اثر بخش، مهارت های زیست محیطی، سازمان سبز، توسعه پایدار، رهبری سبز و انگیزش سبز با 37 مولفه در قالب مضامین پایه است.