ارائه الگوی سلامت سازمانی مبتنی بر رویکرد اقتصاد رفتاری

فردانی, سعید; شریفی, سعید; دائی کریم زاده, سعید; اعتباریان, اکبر

doi:10.22054/jmsd.2025.85050.4632

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

² گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان

³ گروه مدیریت، دانشکده مدیریت ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

https://doi.org/10.22054/jmsd.2025.85050.4632

چکیده

این پژوهش با هدف ارائه الگوی سلامت سازمانی مبتنی بر رویکرد اقتصاد رفتاری در شهرداری اصفهان انجام شد. با به کارگیری طرح تحقیق آمیخته اکتشافی (فاز کیفی: نظریه داده‌بنیاد با 18 مصاحبه نیمه ساختاریافته، فاز کمی: پیمایش با 272 کارمند) عوامل مؤثر در قالب شرایط علی (انگیزه‌های اقتصادی، سوگیری‌های شناختی، سرمایه اجتماعی)، شرایط زمینه‌ای (فرهنگ سازمانی، سیاست‌ها، محیط کار) و شرایط مداخله‌گر (آموزش، پاداش‌ها، رهبری) شناسایی شد. راهبردهای طراحی‌شده شامل مداخلات نودج، توسعه زیرساخت‌ها و بهبود مهارت‌های ارتباطی به پیامدهای معناداری منجر شد: افزایش 22% بهره‌وری (p<0.05)، کاهش 30% هزینه‌ها و بهبود 35% شاخص‌های سلامت روان. یافته‌ها نشان داد تغییرات کوچک مبتنی بر اقتصاد رفتاری (مانند اصلاح محیط فیزیکی و بازخورد مثبت) با هزینه کم، تأثیر قابل توجهی بر سلامت سازمانی دارد. این مطالعه از سه جهت به ادبیات موجود می‌افزاید: (1) بومی‌سازی مدل‌های اقتصاد رفتاری در ایران، (2) ارائه شواهد تجربی از تأثیر اصلاحات محیطی، و (3) توسعه چارچوبی تلفیقی. محدودیت اصلی، تمرکز بر یک سازمان دولتی بود که تعمیم‌پذیری را محدود می‌کند. این الگو می‌تواند به سازمان‌های مشابه در اجرای راهکارهای کم‌هزینه کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مدیریت منابع انسانی

عنوان مقاله [English]

Designing an Organizational Health Model Based on Behavioral Economics

نویسندگان [English]

saeed fardani ¹
saeed sharifi ²
Saeed Daei-Karimzade, saeed ²
akbar etebarian ³

¹ Islamic Azad University, Khorasgan Branch

² Department of Management, Faculty of Management, Islamic Azad University, Khorasgan Branch

³ Department of Management, Faculty of Management, Islamic Azad University, Khorasgan Branch

چکیده [English]

This study aimed to present an organizational health model based on the behavioral economics approach in Isfahan Municipality. By using an exploratory mixed research design (qualitative phase: grounded theory with 18 semi-structured interviews, quantitative phase: survey with 272 employees), effective factors were identified in the form of causal conditions (economic incentives, cognitive biases, social capital), contextual conditions (organizational culture, policies, work environment) and intervening conditions (training, rewards, leadership). The designed strategies, including nudge interventions, infrastructure development and improvement of communication skills, led to significant outcomes: a 22% increase in productivity (p<0.05), a 30% reduction in costs and a 35% improvement in mental health indicators. The findings showed that small changes based on behavioral economics (such as modifying the physical environment and positive feedback) at low cost have a significant impact on organizational health. This study adds to the existing literature in three ways: (1) localizing behavioral economics models in Iran, (2) providing empirical evidence of the impact of environmental reforms, and (3) developing an integrative framework. The main limitation was the focus on a single government organization, which limits generalizability. This model can help similar organizations implement cost-effective solutions.

کلیدواژه‌ها [English]

Organizational health
behavioral economics
systematic evidence-based theory
noded interventions

مراجع

1. اخوان, صفری, اولادیان. (1401). طراحی مدل نظام آموزش شهروندی با رویکرد شهرهای آینده در شهرداری تهران.فصلنامه علمی اقتصاد و مدیریت شهری,10(39), 155-171.‎
2. تربتیان مشهدی, منظری توکلی, حمدالله, سلاجقه, سنجر, جلال کمالی. (1402). ارایه الگوی نقش ویژگیهای نگرشی کارکنان بهره ور بر میزان اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی (مطالعه موردی اداره های ورزش و جوانان خراسان جنوبی).ماهنامه جامعه شناسی سیاسی ایران,5(11), 3401-3408.‎
3. طالبی انزاب, مهربان پور, جهانگیرنیا, بنی مهد. (1401). تبیین تاثیر روانشناسی در قالب اقتصاد رفتاری بر گزارشگری مسئولیت اجتماعی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.اقتصاد مالی,16(59), 1-22.‎
4. واعظی, سید کمال, پدرامی, محمداسمعیلی. (1403). واکاوی نقش تلنگرهای رفتاری در در ارتقای شادی منابع انسانی) مورد مطالعه: دانشجویان رشته مدیریت.مطالعات منابع انسانی,14(4).‎
5. Almomani, R. Z. Q., AL-khaldi, S. S. S., Al-Quran, A. Z., Almomani, H. M., Aityassine, F. L. Y., Eldahamsheh, M. M., ... & Al-Hawary, S. I. S. (2023). The effect of talent management on organizational innovation of the telecommunications companies in Jordan. In The effect of information technology on business and marketing intelligence systems(pp. 1779-1794). Cham: Springer International Publishing. DOI: 10.1007/978-3-031-12382-5_97
6. Bloom, A. (2024). Public land, value capture, and the rise of speculative urban governance in post-crisis London. Environment and Planning A: Economy and Space, 56(6), 1771-1786. https://doi.org/10.1177/0308518X231199701
7. Blumenthal-Barby, J. S. (2021). Good ethics and bad choices: the relevance of behavioral economics for medical ethics. MIT Press. https://cir.nii.ac.jp/crid/1130577806660289665
8. Bucheli, H. (2025). Behavioral Economics and CRM: Improved Prediction of Customer Behavior. In CRM Goes Digital: Design and Use of Digital Customer Interface in Marketing, Sales and Service (pp. 291-302). Wiesbaden: Springer Fachmedien Wiesbaden. DOI: 10.1007/978-3-658-45798-3_22
9. Cartwright, S., & Cooper, C. L. (2014). The Oxford Handbook of Organizational Well-Being. Oxford University Press. ISBN: 9780199211913
10. Faulks, B., Song, Y., Waiganjo, M., Obrenovic, B., & Godinic, D. (2021). Impact of empowering leadership, innovative work, and organizational learning readiness on sustainable economic performance: an empirical study of companies in Russia during the COVID-19 pandemic. Sustainability, 13(22), 12465. https://doi.org/10.3390/su132212465
11. Goldstein, D. G. (2022). Leveling up applied behavioral economics. The Behavioral Economics Guide (with an Introduction by Dan Goldstein), pp. VI–XI. https://www.neovantas.com/wp-content/uploads/2022/10/BEGuide2022_con-articulo-de-Neovantas_compressed.pdf#page=7.
12. Hofstede, G. (2011). Cultures and organizations: Software of the mind (3rd ed.). McGraw-Hill.
13. Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
14. Praba, K., Vijay, B., Abuya, J. O. O., Poreddy, D., Mulakala, S., & Manoharan, S. (2025). Human resource management practices in the age of industrial automation: impact, adoption, and future workforce. In Advancements in Intelligent Process Automation(pp. 79-102). IGI Global. DOI: 10.4018/979-8-3693-5380-6.ch004
15. Kess-Momoh, A. J., Tula, S. T., Bello, B. G., Omotoye, G. B., & Daraojimba, A. I. (2024). Strategic human resource management in the 21st century: A review of trends and innovations. World Journal of Advanced Research and Reviews, 21(1), 746-757. https://doi.org/10.30574/wjarr.2024.21.1.0105
16. Lee-Geiller, S., & Kütting, G. (2021). From management to stewardship: A comparative case study of waste governance in New York City and Seoul metropolitan city. Resources, Conservation and Recycling, 164, 105110. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2020.105110
17. Nwosu, N. T., & Ilori, O. (2024). Behavioral finance and financial inclusion: A conceptual review and framework development. World Journal of Advanced Research and Reviews, 22(3), 204-212.
18. Paganelli, L. (2025). Evolution of car-sharing and its policy environment in Melbourne, Australia. In Understanding the Urban Sharing Economy(pp. 153-172). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781035320547.00020
19. Ranjan, R. (2025). Behavioural Finance in Banking and Management: A Study on the Trends and Challenges in the Banking Industry. Asian Journal of Economics, Business and Accounting, 25(1), 374-386. https://doi.org/10.30574/wjarr.2024.22.3.1726
20. Rehman, M., Dhiman, B., Nguyen, N. D., Dogra, R., & Sharma, A. (2024). Behavioral Biases and Regional Diversity: An In-Depth Analysis of Their Influence on Investment Decisions-A SEM & MICOM Approach. Qubahan Academic Journal, 4(2), 70-85. https://doi.org/10.48161/qaj.v4n2a448
21. Sahan, U. M. H., Jaaffar, A. H. H., & Osabohien, R. (2025). Green human resource management, energy saving behavior and environmental performance: A systematic literature review. International Journal of Energy Sector Management, 19(1), 220-237. ISSN: 1750-6220
22. Saks, A. M. (2022). Caring human resources management and employee engagement. Human resource management review, 32(3), 100835. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2021.100835
23. Sinclair, R. R., Graham, B. A., & Probst, T. M. (2024). Economic stress and occupational health. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 11(1), 423-451. DOI: 10.1146/annurev-orgpsych-091922-020639
24. Strydom, M., & Kempen, E. (2021). Towards economic sustainability: how higher education can support the business operations of emerging clothing manufacturing micro enterprises. International Journal of Sustainability in Higher Education, 22(7), 1469-1486. DOI: 10.1108/ijshe-05-2020-0152
25. Thaler, R., & Sunstein, C. (2008). Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness. Yale University Press. https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/67678258/Nudge_improving_decisions_about_health_w20210619-9692-
26. Velde, F. R. (2022). A model of economic activity in San Francisco during the 1918 influenza epidemic (No. WP 2022-04). Working Paper. https://hdl.handle.net/10419/251014

مطالعات مدیریت بهبود و تحول

ارائه الگوی سلامت سازمانی مبتنی بر رویکرد اقتصاد رفتاری

مراجع

مراجع

دوره 34، شماره 117
مهر 1404
صفحه 81-120

ارائه الگوی سلامت سازمانی مبتنی بر رویکرد اقتصاد رفتاری

مراجع

مراجع

دوره 34، شماره 117مهر 1404صفحه 81-120

دوره 34، شماره 117
مهر 1404
صفحه 81-120