دوره و شماره: دوره 5، شماره 17.18، تابستان 1374، صفحه 1-207 

دو نظریه عمده در زمینه ولایت فقیه

صفحه 1-25

عبدالله جاسبی

چکیده مقاله موجود تحقیقی است پیرامون ولایت فقیه در اسلام از زمان غیبت صغری تا حال که بر اساس آیاتی از قرآن مجید، نهج البلاغه، احادیث معتبر اسلام و دیدگاه های علمای بزرگ شیعه تهیه و تنظیم گردیده است. به طور کلی ضرورت ولایت فقیه و تشکیل حکومت اسلامی مرود تاکید و توجه تمامی علمای شیعه می باشد و در این زمینه دو نظریه وجود دارد که تحت عنوان نظریه اول و دوم در مقاله مورد بررسی قرار گرفته:
پیروان نظریه اول بر این عقیده اند که در زمان غیبت تشکیل حکومت از سوی علما جایز نیست و تحقق حکومت را موکول به ظهور حضرت بقیه الله الاعظم عج می دانند.
علما طرفدار نظریه دوم بر این اعتقاد هستند که تشکیل حکومت در زمان غیبت از واجبات است. پیروان این نظریه به دو دسته تقسیم می شوند:
دسته اول-که ولایت فقیه و تشکیل حکومت اسلامی را منصوب از سوی ائمه می دانند و رای مردم را در آن نافذ نمی دانند.
دسته دوم-معتقد هستند که ولایت فقیه با رای مردم تحقق پیدا می کند و مسئله انتخاب ولی فقیه از سوی مردم را مطرح می نمایند.
در بخش پایانی مقاله نیز دیدگاه های قانون اساسی در مورد کنترل رهبری و ولی فقیه آورده شده است.  

فنون برنامه ریزی سیستم اطلاعاتی

صفحه 27-49

علی رضائیان

چکیده در این مقاله به ابزارهای مهم برنامه ریزی شامل نمودار میله ای، شبکه و روش مسیر بحرانی پرداخته می شود. نخست چگونگی ایجاد ساختار اجزای کار برای یک پروژه مورد بحث و بررسی قرار می گیرد و سپس هر یک از فنون، هدف های آن، قوانین و رویه های ترسیم هر یک تعریف و تشریح می شوند و سرانجام نرم افزار مدیریت پروژه معرفی می گردد.

استراتژی های آموختنی برای حسابداری مدیریت در موقعیت های برنامه ناپذیر

صفحه 51-84

سید جواد غروری

چکیده پیدایش حسابداری مدیریت ریشه در توسعه صنعت تولید انبوه دارد. موقعیت فعلی حسابداری مدیریت به میزان قابل ملاحظه ای تغییر کرده است. مدیران با مجهولات متنوع فراوانی روبرو هستند. نیاز فزاینده ای برای استراتژی های جدید و ابزاری که فراتر از عرف حسابداری سنتی برود احساس می شود. از این رو استراتژی های جدید و اطلاعات بیشتری مورد نیاز است. این مقاله تلاشی است در جهت تامین این نیازها و در این راه زمینه های تغییر پذیر تصمیم گیری را تحلیل می کند و استراتژی های عمده برای تصمیم گیری در شرایط برنامه ناپذیر را توضیح می دهد: الف. در نظر گرفتن اطلاعات غیر متعارف و استاندارد نشده بیش از پیش ب. دنبال کردن تجربه ها و الگوبرداری از آنها ج. حسابداری وارونه د. آزمایش و تحقیق ه. راه های طراحی و. افزایش بازخور اطلاعات در  حین نوآوری و پس از آن مقاله در پایان استراتژی ها را بر حسب اقتضا با تغییرات ساختار سازمان ربط و تطبیق می دهد. برای تشریح این مفاهیم یک مورد پژوهشی در سرتاسر مقاله بکار گرفته شده است.

بهسازی سازمانی در دانشگاه

صفحه 87-102

سعید مرتضوی، حبیب الله دعایی

چکیده تحول در جامعه به عنوان نظام فراگیر موجب دگرگونی در خرده نظامها از جمله نظام آموزش عالی می شود و اگر جز این باشد فراگرد تحول به درستی نمی تواند در جامعه عمل نماید. شاید بتوان گفت که سازمان های آموزشی، به ویژه دانشگاه ها یکی از اساسی ترین عناصر دگرگونی در جوامع اند و نقش تسهیل کننده را در این راه را بازی می کنند. از آنجا که دانشگاه ها از نقش های متعددی در ایفای مسئولیت های اجتماعی خویش از جمله نقش جهت دهنده، هماهنگ کننده در جامعه برخوردارند ابتدا می بایست خود در معرض تغییر و تحول قرار گرفته تا از این طریق قادر به ایفای چنین نقش هایی در جامعه باشند. این امر میسر نیست مگر این که دانشگاه ها از جهت گیری های استراتژیک در برنامه ریزی، بازنگری به ساختارها و فرایندهای سازمانی یاری گیرند و عوامل محیطی دانشگاه ها را در تصمیم گیری های خویش بیش از پیش مورد توجه و تاکید قرار دهند زیرا فرصت ها و تهدیدات محیطی در کنار قوت ها و ضعف های درون سازمانی ترکیبی را پدید می آورند که مدیران و برنامه ریزان را بر آن وا می دارند که از طریق راهبردهای مناسب راه حل های ممکن برای تطبیق محیط داخلی با محیط پویای خارجی دانشگاه ها را فراهم سازند. در این مقاله قصد ما بر آن است که با ترسیم تصویر دانشگاه در فردایی نه چندان دور و با استفاده به مواردی عینی و تجربه شده ضرورت توجه به تغییرات برنامه ریزی شده از سوی دانشگاه ها را مورد تاکید قرار داده و بقا رشد و توسعه دانشگاه ها را منوط به اتخاذ چنان شیوه هایی در ارتباط با تغییرات محیطی معرفی نمائیم.

نگاهی دیگر به مدیریت و توسعه سازمان در عصر حاضر

صفحه 103-118

علی اکبر افجه ای

چکیده بحث مدیریت و توسعه سازمانی که زمانی نه چندان دور از عمر آن در مباحث دانشگاهی و سازمانی می گذرد با گذشت زمان دستخوش تغییر و تحولات بسیاری شده است که یکی از آنها در شیوه تغییرات کیفی نیروی انسانی و اهمیت گروه و روابط درون گروهی و بین گروهی در بهبود سازمان است. نکته دیگر در مهارت های مشاور و اهمیت وی در تحقق اهداف برنامه های توسعه سازمان است و بلاخره به دلیل همین اهمیت کاربردی و مشاور OD در بهبود و توسعه سازمان در عصر حاضر می توان از OD به عنوان مهندسی مدیریت نام برد.

مدلی برای برنامه ریزی مسکن

صفحه 119-143

حمید ضرغام بروجنی

چکیده این مقاله مثالی از کاربرد رویکرد پویای سیستمی است که به موضوع برنامه ریزی مسکن از گام نخستین، تعیین ابعاد مسئله تا توصیه های نهائی و تحلیل سیاست های مختلف می پردازد. این برخورد با موضوع، به کمک بسته نرم افزاری DYNAMO که در واقع یک زبان شبیه سازی کامپیوتری است صورت گرفته است. و از این نظر معرف قابلیت های این بسته نرم افزاری در تنظیم برنامه ریزی حل مسائل اجتماعی – اقتصادی است حل این گونه مسائل به همکاری اندیشمندان رشته های مختلف نیاز دارد و هم چنین موجب کاربرد این نرم افزار نیز می شود. با تکامل اندیشه تیم های کارشناسی، در مورد یک موضوع خاص، نتایج ارزنده ای ایجاد می نماید. در این مقاله با تعیین یک مدل فرضی، تغییرات حاصل از انتخاب راه حل های مختلف برای حل مسئله مسکن مورد بررسی قرار گرفته و امکان انتخاب راه حل بهینه با توجه به استراتژی معین نشان داده شده است.

کلیدی برای برنامه ریزی به طور عام و سیستم های اطلاعاتی به طور خاص

صفحه 145-153

شمس السادات زاهدی

چکیده در مورد برنامه ریزی کتب و مقالات متعددی به رشته تحریر در آمده اند ولی آنچه در این نوشتار ارائه می شود فرمول ساده ای است که به آسانی در ذهن جای می گیرد و در هنگام نیاز، کاربرد عملی می یابد. برای تفهیم آسانتر موضوع نیز مثالی از برنامه ریزی سیستم های اطلاعاتی ارائه شده که در آن از مراحل پیشنهادی در مقاله تبعیت گردیده است. چندی پیش در مقاله ای خواندم که معاون یک بانک بزرگ بین المللی تابلویی حاوی چند حرف و عدد در دفتر کارش نصب کرده است با دیدن تصویری از تابلو، کنجکاو شدم و در پی یافتن ماهیت مندرجات آن بر آمدم.

سازمان های تدافعی در انتخاب استراتژی

صفحه 155-168

علی اکبر فرهنگی

چکیده سازمان ها موجوداتی زنده و پویا بوده و با نوعی دوگانگی ماهوی در حیات خود روبرو هستند. از یک طرف برای رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده خود دست به نوآوری و خلاقیت زده، محیط پیرامونی خود را تغییر می دهند و آن را با خواسته های خویش همسو می کنند. و از سوی دیگر برای بقای خود نیاز به انطباق با محیط یا سازگاری با آن دارند. شک نیست که مدیران عالی یا استراتژیک، برای سیاست گذاری و تعیین خط مشی های اساسی سازمان مورد نظر خود نیاز به هر دوی آنها دارند. آنها با مداخله در محیط، آن را به گونه ای که خود می خواهند و با استراتژی آنها سازگار است در می آورند. از طرف دیگر، برای آن که سازمان به حیات خود ادامه داده، در جدال با محیط به یکباره از میدان بدر نرود لازم است تا حد قابل ملاحظه ای به انطباق خویش با محیط دست یابند و تا آنجا که مقدور است با پیرامون خویش سازگار گردند.

بررسی تاثیر نوع صنعت، اندازه، ریسک تجاری و درجه اهرم عملیاتی شرکت ها بر میزان به کارگیری اهرم مالی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

صفحه 169-186

ناصر یزدانی، علی جهان خانی

چکیده نظر به اینکه هدف موسسات بازرگانی حداکثر نمودن ارزش موسسه یا ثروت سهامداران در شرکت های سهامی است لذا این موسسات سعی دارند با اتخاذ سیاست ها و تصمیمات مناسب به این مهم دست یابند. از جمله تلاش هایی که نزدیک شدن به هدف مذکور را میسر می نمایند وظایف مدیریت مالی سازمان هاست. این وظایف در سه گروه اصلی طبقه بندی می شوند: 1. تصمیمات سرمایه گذاری 2. تصمیمات تامین مالی 3. تصمیمات سود هر یک از تصمیمات فوق می بایست در ارتباط با هدف شرکت باشد. ترکیب بهینه و مطلوب هر سه تصمیم، موجب به حداکثر رساندن ارزش شرکت ها می گردد.

مدلی برای متعادل سازی هزینه های تخصیص منابع

صفحه 187-207

محمدعلی خاتمی فیروزآبادی

چکیده استفاده از ترمینال های مرکزی جهت حمل تولیدات از منابع مختلف به مقاصد گوناگون یک مزیت اقتصادی در کاهش هزینه های حمل و نقل به شمار می رود. تولید کنندگان می توانند تولیدات خود را به ترمینال های مرکزی حمل نموده و از آنجا با حجم بیشتر، محصولات را به نقاط مصرف روانه کنند. هر چند که احداث ترمینال های مرکزی نیاز به صرف هزینه های ثابت زیادی دارد ولی هزینه احداث این ترمینال به مراتب کمتر از هزینه هایی است که صرف انتقال محصولات به طور مستقیم به نقاط مصرف می گردد. در این مقاله مدلی برای برقراری تعادل بین هزینه های حمل و نقل و هزینه های احداث ترمینال مرکزی ارائه و کاربرد آن برای خدمات شهری ذکر گردیده است.