بحثی بنیانی در تئوری عمومی مدیریت اسلامی
صفحه 1-20
اسفندیار سعادت
چکیده این امری مسلم است که مدیریت اسلامی بعنوان یک ضرورت زمان و مکان حال و آینده جامعه ما و حتی سایر جوامع، نیاز به تبیین و تدوین دارد. بطور کلی آنچه موضوع اختلاف مدیریت از دیدگاه اسلام و غیر اسلام می باشد همانا اختلافاتی است که ریشه در بینش ها دارد. بنابراین ضروری بنظر می رسد که ضمن تعریف جامع و مانعی از مدیریت، ابعاد مدیریت (علل اربعه مدیریتی) در چارچوب ارزشهای مورد قبول (ارزش های منطق و نسبی) معرفی شوند. سعی نگارنده بر آنست که برای پرسش های مقدر مدیریتی در چارچوب ارزشهای مورد قبول اسلام پاسخ های مناسبی را پیدا نماید. بدین منظور در این مقاله بحثی بنیانی و مبنائی را در زمینه های تعاریف و مفاهیم مدیریت، انواع و اقسام معارف مدیریت، ارزشها و مکاتب با تاکید بر ارزشهای اسلامی ارائه می دهد تا خواننده نهایتا بتواند مسائل مدیریتی سازمان مورد نظر خود را بعنوان وضع موجود بیان کرده آنها را به وضع مطلوب، که همانا حاکمیت ارزشهای اسلامی مربوطه است، سوق دهد.
مدیریت مسائل عمومی
صفحه 21-36
سید مهدی الوانی
چکیده در ادبیات و متون سنتی مدیریت، وظایفی چون برنامه ریزی، سازماندهی و نظارت برای مدیران موفق از الزامات اولیه بود و بعدها نیز نقش های دیگری چون نقش تصمیم گیری، نقش ارتباطی و اطلاعاتی برای مدیران مطرح گردید. اما جدایی سازمان از محیط اجتماعی و مشغول شدن مدیران به اهداف سازمان و بی التفاتی آنان به مسائل اجتماعی موجب گشوده شدن باب جدیدی در مدیریت شده است که آن را مدیریت مسائل اجتماعی با مسئولیت اجتماعی برای مدیران نام نهاده اند. مدیران امروز باید ابعاد ابعاد اجتماعی و عمومی حرفه خود را شناخته و از آثار سازمان خود بر محیط اجتماعی آن آگاه باشند. آنان باید علاوه بر وظایف سنتی به وظیفه ای جدید عنایت کنند که همانا مدیریت مسائل اجتماعی و عمومی و مسئولیت پذیری در برابر جامعه و عامه مردم می باشد. در این مقاله کوشش شده تا ابعاد مختلف این مسئله بررسی شده و این وظیفه جدید به خوانندگان نشریه مطالعات مدیریت معرفی گردد.
تحقیقات و توسعه در کشورهای جهان سوم
صفحه 37-60
احمد مجتهد
چکیده شکاف بین کشورهای صنعتی و در حال توسعه یک امر شناخته شده می باشد ولی در مورد دلائل این شکاف که به نظر می رسد در حال بیشتر شدن است دیدگاه های واحدی وجود ندارد. در این مقاله با استفاده از آمار هزینه های تحقیقاتی و توسعه و رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته، نشان می دهیم که یک رابطه مستقیم بین هزینه های تحقیقاتی و پیشرفت های تکنولوژی از یک طرف و رشد اقتصادی از طرف دیگر وجود دارد. تعداد دانشمندان، محققین، دانشجویان هر کشور بهترین شاخص برای نمایان کردن پیشرفت های علمی و صنعتی شدن و کاربرد تکنولوژی های موثر است. مسئله تحقیقات در کشاورزی به عنوا یک نمونه از شکاف موجود بین عملکرد ضعیف بخش کشاورزی بین کشورهای صنعتی و در حال توسعه مورد بررسی قرار گرفته است. پیشرفت های تکنولوژی سهم بسزایی را در بالا بردن بهره وری و افزایش تولید در بخش کشاورزی کشورهای توسعه یافته داشته است که ناشی از توجه به تحقیقات و توسعه در کشورهای توسعه یافته به این امر است.
تغییر و تحول سازمانی به عنوان استراتژی توسعه
صفحه 62-76
عباس محمدزاده
چکیده تجربیات تغییر و تحول سازمانی کشورهای در حال توسعه حاوی نکات جالب و آموزنده ای است که برای پژوهشگران این رشته و مسئولان تغییر و تحول سازمانی بسیار مفید و سازنده به نظر می رسد. از این رو نشریه مطالعات مدیریت عزم آن دارد که در نشر این تجربیات اقدام کند. مقاله حاضر به بررسی پروژه روشهای ارزشیابی مدیریت بهداشت در وزارت بهداشت کشور اردن پرداخته و نکات ظریفی را در بحث تغییر و تحول سازمانی مطرح می سازد.
چالشهای رقابتی بازار واحد اروپا
صفحه 77-100
حسن قاسمی
چکیده 1993، سال تحقق بازار واحد اروپا، سالی که حرکت آزاد سرمایه، نیروی انسانی، کالا و خدمات در داخل بازار واحد اروپا آغاز می شود است. به عقیده بسیاری از منتقدان، سیاستمداران و اقتصاددانها تحقق بازار واحد اروپا، عصر جدیدی از فرصت های اقتصادی و سیاسی به همراه خواهد آورد و در داخل جامعه اروپا ثروت و اشتغال ایجاد خواهد نمود و در عین حال باعث ایجاد رقابت فشرده ای در محیط تجاری خواهد شد که بنوبه خود به کاهش قیمتها، افزایش تقاضا و کاهش تورم خواهد انجامید و در نهایت بازاری پدید خواهد آمد که بزرگترین بلوک اقتصادی بالقوه جهان خواهد شد. 1993 چالشی است با هدف اصلی ایجاد محیطی اقتصادی که در سایه آن صنایع اروپائی بتوانند به گونه ای رقابتی تر عمل کنند و بر قدرتهای اقتصادی جهان به برتری دست یابند و این همانا از مهمترین علل اتخاذ اروپا است. بازار واحد اروپا در مسیر تحقق این هدف و در عملکرد آینده خود، با چالش های عمده ای، از نظر ساختار صنعت و ترکیب مشتریان و رفتار آنان روبرو خواهد شد. این مقاله به معرفی ماهیت و آثار ناشی از این چالشها می پردازد.
تئوری اقتضاء و تحقیقات کاربردی در مدیریت
صفحه 101-122
داود مدنی
چکیده یکی از مشکلات عمده جامعه اداری ایران عدم کارائی سازمان های دولتی است که خود مانع بثمر رسیدن برنامه ها و طرح های ملی و منطقه ای می باشد. برخورد با مشکلات سازمانی مستلزم شناخت عوامل محیطی و کشف ارتباط بین عوامل با فرایندهای مدیریت از طریق پژوهش کاربردی جهت دستیابی به الگوهای سازمانی ملی و محلی است. برای انجام چنین پژوهشی باید موانع پژوهش را از میان برداشت و زمینه را برای پژوهش بر اساس تئوری اقتضاء فراهم ساخت تا هم به تئوری های علمی خاص محیط خود برسیم و هم مشکلات سازمان ها را از بین ببریم. بمنظور هدایت پژوهشگر در مسیر نیازمندیهای سازمانی، نمونه هایی از مدل پژوهش اقتضایی به عنوان فرضیه های پژوهش ارائه شده است.
خلاقیت و نوآوری برای حل مشکلات
صفحه 123-142
محمود ساعتچی
چکیده غالباً می اندیشیم آنچه را که تاکنون انجام داده ایم و راه حل هایی را که برای مشکلات پیش روی خود انتخاب کرده ایم بهترین بوده و وضعیت کنونی ما نیز بیشتر نتیجه تقدیر بوده است تا دخالت موثرمان در حل این مشکلات. اما کسانی که به نیروهای شگرف ذهنی خود پی برده اند و با خود آموزی استعدادهای خلاق خود را پرورش داده اند شواهدی را ارائه کرده اند که می توانیم اطمینان داشته باشیم اگر ما نیز تخیل خلاق خود را پرورش دهیم و از مرحله رویاهای بیداری گذشته و به مرحله تخیل خلاق برسیم قادر خواهیم بود مشکلات را دقیق تر تحلیل کنیم و برای این مشکلات راه حل های اثر بخش تری را نیز پیدا کنیم.با مطالعه مقاله حاضر و انجام تمرینات آن، شما نیز قادر خواهید بود مشکلات را با ذهنی بازتر مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید و از این پس برای هر مشکل، هر چند هم که ساده تلقی شود راه حل های موثرتری را بیابند.
