نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• سارا ملکی ¹
• میرعلی سیدنقوی ²
• بهروز رضایی منش ³
• حبیب رودساز ³

¹ دانشگاه علامه طباطبایی

² استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

³ دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی تسهیل تحول مدل‌های ذهنی مدیران در بستر منتورینگ معکوس انجام شد . این مطالعه توسعه‌ای-کاربردی، با روش کیفی نظریه‌پردازی داده‌بنیاد (استراوس و کوربین) اجرا گردید. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از مدیران ارشد صنعت خودرو و متخصصان نسل Z بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق جمع‌آوری گشت. نتایج نشان داد سه دسته عوامل (فشارهای تحول دیجیتال، شکاف دانش استراتژیک و ناهم‌خوانی‌های ساختاری) به عنوان شرایط علی در تحول مدل‌های ذهنی نقش‌آفرینی می‌کنند. این تحول فرآیندی سه‌مرحله‌ای شامل «تضاد شناختی، یخ‌گشایی و بازسازی» است که تحت تأثیر شرایط زمینه‌ای (حمایت رهبری، فرهنگ سازمانی و سیستم مدیریت عملکرد) و شرایط مداخله‌گر (تسهیل‌کننده‌ها و موانع فردی و فرآیندی) قرار دارد. در نهایت، راهبردهایی نظیر مدیریت مقاومت، یادگیری تجربی، نهادینه‌سازی پلتفرم‌های تعاملی و برنامه‌ریزی هدفمند شناسایی شدند که پیامدهای مثبت فردی و سازمانی به همراه دارند. این الگو چارچوبی کاربردی برای مواجهه با تغییرات دیجیتال و نسلی در سازمان‌های مدرن ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

• تحول مدل ذهنی
• منتورینگ معکوس
• نظریه داده‌بنیاد
• نسل Z
• صنعت خودرو

موضوعات

• مدیریت منابع انسانی

عنوان مقاله [English]

A pattern for Facilitating the Transformation of Experienced Managers’ Mental Models in the Context of Reverse Mentoring :A case of the Automative Industry

نویسندگان [English]

• sara maleki ¹
• Mirali Seyednagavi ²
• Behrooz Rezaeemanesh ³
• Habib Rood Saz ³

¹ PhD Student in Public Administration (HRM), Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.

² Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.

³ Associate Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

reverse mentoring. Employing a qualitative grounded theory approach (Strauss & Corbin), 15 participants—including senior managers in the automotive industry and young Generation Z specialists—were selected using purposive and snowball sampling. Data were collected via in-depth, semi-structured interviews until theoretical saturation was achieved. Findings indicate that three key factors—digital transformation pressures and competitive environment, gaps in strategic knowledge and skills, and structural and managerial misalignment—serve as causal conditions for mental model transformation. The process unfolds in three stages: cognitive conflict, unfreezing, and reconstruction. Contextual conditions, such as top management support, organizational culture, and performance systems, as well as intervening factors, including individual, interactive, and process-related facilitators and barriers, influence the transformation. Key strategies identified include resistance management, experiential learning, institutionalization of interactive platforms, and purposeful program design. The proposed model provides practical guidance for organizations to manage cognitive change, enhance intergenerational knowledge transfer, and foster adaptive, agile leadership in response to digital and organizational challenges.

کلیدواژه‌ها [English]

• Mental Model Transformation
• Reverse Mentoring
• Grounded Theory
• Generation Z
• Automotive Industry