بررسی تأثیرادراک عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی (مطالعه موردی: ادارات کل (بنادر و دریانوردی) و (گمرک) استان گیلان بندر انزلی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای مدیریت منابع انسانی و استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

2 دکترای مدیریت رفتار سازمانی و استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

3 کارشناس ارشد مدیریت دولتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

چکیده

هدف مقاله حاضر، بررسی تأثیر ادراک عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی استان گیلان بندرانزلی « گمرک » و « بنادر و دریانوردی » سازمانی در ادارات کل
است. مبنای این پژوهش در واقع تأثیر لایحه قانون مدیریت خدمات کشوری بهعنوان ایجاد کننده عدالت ساختاری در سازمانهای متأثر از این قانون به جز
موارد خاص که قانونگذار از آن نام میبرد، در کنار عدالت اجتماعی متأثر از نوع برخورد مدیران بر رفتارهای شهروندی سازمانی است. پژوهش مذکور ازنظر هدف کاربردی و از نظر جمعآوری اطلاعات پیمایشی و از نظر روش   توصیفی تحلیلی است. در این تحقیق از تعداد 359 نفر 186 نفر به عنوان نمونهپژوهش انتخاب شدند و از پرسشنامه به عنوان ابزار جمعآوری اطلاعات استفاده شده است. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از آزمونهای تحلیل واریانس وآزمون دانکن استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که در این تحقیق برخلاف پژوهشهای مشابه در داخل و خارج از کشور که در آن ادراک عدالت توزیعی تا اندازهای توانایی تبیین رفتار شهروندی سازمانی را داشته است، ادراک عدالت توزیعی در سطح اطمینان 95 % تأثیر معناداری بر رفتارهای شهروندی سازمانی ندارد، اما سایر ابعاد ادراک عدالت سازمانی یعنی بینفردی، اطلاعاتی و رویهای بر رفتار شهروندی سازمانی همانند پژوهشهای مشابه تأثیر دارد. علت این امر آن است که رفتار شهروندی سازمانی رفتاری داوطلبانه است و بیشتر تحت تأثیر نحوه برخورد و تعامل سرپرستان و رویهها و خطمشیهای سازمان قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of Organizational Justice Perception Impacts on Organizational Citizenship Behavior (OCB) In the Ports & Maritime Organization, and Customs Administration of Anzali , Guilan

نویسندگان [English]

  • Hosein Ganjinia 1
  • Mehrdad Gudarzvand Ghegini 2
  • Ahmad Ghaffarzadeh 3

چکیده [English]

The objective of this research is to determine the impacts of
Organizational Justice Perception on Organizational Citizenship
Behavior in the Ports and Maritime Organization and Customs
Administration of the Port Anzali– in state of Guilan.
The basis of this research is on the analysis of how the Country's
Services Management Law as an initiator of structural and social
justice in the organizations under this law (excluding some instances
enumerated by the legislator), affects the organizational citizenship
behavior.
This research is applicable regarding its goal. The method is
deccriptive-analytic, and a questionnaire was used as the information
collection tool. In this research, 186 out of 359 employees of Anzali's
Ports & Maritime administration, and customs organization were
selected to answer the questionnaires. The data analysis was done
using SPSS program. In the analytical section, Anova and Duncan
tests were performed.
Contrary to the parallel researches held inside or outside of the
country, maintaining organizational citizenship behavior is to some
extent determined by distributive justice perception, the results of this
research, show with 95% degree of confidence, no menangful impact
of distributive justice perception on OCB; however, the influences on
organizational citizenship behavior caused by some other dimensions,
are similar to those of other researches; These dimensions are:
perception of procedural justice, perception of interpersonal justice &
perception of informational justice.
The conclusion is that organizational citizenship behavior is a kind of
voluntary behavior and is mostly influenced by the supervisors'
thoughts and way of behavior, and also the organization's plans and
policies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • perception of organizational justice
  • perception of organizational structural justice
  • perception of organizational social justice
  • Organizational Citizenship Behavior
ایران نژاد پاریزی، مهدی، پرویز ساسانگهر ( 1383 )، سازمان و مدیریت از تئوری تا عمل
چاپ هشتم، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، انتشارات موسسه عالی بانکداری ایران
2. رابینز، استیفن. پی ( 1387 )، رفتار سازمانی مفاهیم، نظریه ها وکاربردها، ترجمه علی
پارساییان و سیدمحمد اعرابی، جلد اول: فرد، چاپ دوازدهم، تهران انتشارات دفتر
پژوهش های فرهنگی
3. مورهد،گریفین ( 1387 )، رفتارسازمانی، ترجمه سیدمهدی الوانی، غلامرضا معمارزاده،
چاپ سیزدهم، تهران انتشارات مروارید
4. ابیلی، خدایار،کریمشاطری، علیرضا یوزباشی، حاتم فرجیده سرخی ( 1388 )، رفتار
ویژگیها، ابعاد، متغیرهای پیش شرط وپیامدها، اولین (OCB) شهروندی سازمانی
کنفرانس ملی مدیریت رفتارشهروندی سازمانی
5. اسمعیلیگیوی، محمدرضا ( 1387 )، کارکردهای درون سازمانی و برون سازمانی عدالت،
230-201، فصلنامه سیاسی اجتماعی برداشت دوم، سال پنجم، شماره 8
6. امیرخانی، طیبه، علی اصغر پورعزت ( 1387 )، تأملی بر امکان توسعه سرمایه اجتماعی در
، پرتو عدالت سازمانی درسازمانهای دولتی، نشریه مدیریت دولتی، دوره 1، شماره 1
19 32
7. پورعزت، علیاصغر، آرین قلیپور ( 1387 )، بررسی موانع ساختاری تحقق عدالت در
248 -231 ، سازمان، فصلنامه سیاسی اجتماعی برداشت دوم، سال پنجم ، شماره 8
8. حسین زاده علی، ناصری محسن ( 1386 ) عدالت سازمانی، نشریه تدبیر، سال هجدهم،
23-18 ، شماره 190
9. دانایی فرد، حسن، عباس ابراهیمی بلوطبازه ( 1388 ) رفتار شهروندی درسازمانهای دولتی:
تأملی بر مبانی و رویکردهای تئوریک اولین کنفرانس ملی مدیریت رفتار شهروندی
سازمانی
« عدالت سازمانی نقطه آغاز درگفتمان پیشرفت و عدالت » 10 . ذاکراصفهانی( 1387 )، سرمقاله
12-7، فصلنامه سیاسی اجتماعی برداشت دوم، سال پنجم ، شماره 8
11 . رحمانی، زینالعابدین، امیرعباس یزدانی، مصطفی قلیزاده ( 1388 ) بررسی موضوعی پول
چایی در سازمانها، معضل یا راهکار؟ اولین کنفرانس ملی مدیریت رفتار شهروندی
سازمانی
12 . سرمقاله نشریه مطالعات دفاعی استراتژیک ( 1385 )، با عنوان "عدالت سازمانی والاترین
10- ارزش تفکرراهبردی"، 5

شائمی، علی، سمیه محمودی ( 1388 )، بررسی ارتباط رفتارشهروندی سازمانی با عملکرد
سازمان ها اولین کنفرانس ملی مدیریت رفتارشهروندی سازمانی
- 14 . طاهری عطار، غزاله ( 1387 )، عدالت سازمانی، نشریه آموزش هماهنگ، شمارههای 202
10-8 ، 204 -203
15 . قلی پور، آرین، علیاصغر پورعزت ( 1387 )، پیامدهای احساس بیعدالتی سازمانی،
102- فصلنامه برداشت دوم سال پنجم ، شماره هشتم، 71
16 . کناریزاده، عبدالعلی ( 1385 )، مفهوم عدالت از نگاه برخی فیلسوفان اسلامی و غرب،
110-104 ، نشریه دانشپژوهان، شماره 8
17 . متقی، پیمان، زهرا علیپور درویشی، مصطفی ادیب ( 1388 )، اصطحکاک اجتماعی و
رفتار شهروندی درسازمان: تبیین نقش مدیریت منابع انسانی و ادراک عدالت، اولین
کنفرانس ملی مدیریت رفتارشهروندی سازمانی
18 . مختاریان پور، مجید ( 1387 )، بررسی موانع ادراکی تحقق عدالت در سازمان: تحلیل
200- منطقی فصلنامه سیاسی اجتماعی برداشت دوم سال پنجم، شماره هشتم، 163
19 . مقیمی، سیدمحمد( 1384 )، رفتار شهروندی سازمانی از تئوری تا عمل، مجله فرهنگ
48-19 ، مدیریت، سال سوم، شماره 11
20 . نعامی، عبدالزهرا، حسین شکرکن ( 1385 ) بررسی رابطه ساده و چندگانه عدالت سازمانی
با رفتار مدنی سازمانی در کارکنان یک سازمان صنعتی در شهر اهواز مجله علوم تربیتی
92-79 ، و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره سوم، شماره 1
21 . قلیپور، آرین، علی پیراننژاد ( 1386 ) بررسی اثرهای عدالت در ایجاد و ارتقای خود
374-357 ، باوری در نهادهای آموزشی، پژوهشنامه علوم انسانی، شماره

 

22. Bolino Mark & Turnley William (2003), "Going the extra mile:
cultivating and managing employee citizenship behavior",
Academyof Management Executive, Vol. 17, N.3, pp.60 - 71
23. Colquitt Jason A (2001)," On the Dimensionality of Organizational
Justice: A Construct Validation of a Measur", Journal of Applied
Psychology 2001, Vol. 86, No.3, pp.386 - 400
24. Colquitt, J.A., Conlon, D.E., Wesson, M.J., Porter, C.O.L.H. and Ng, K.Y.
(2001),"Justice at the millennium",a meta-analytic review of 25 years of
organizational justice research”,Journal of Applied Psychology, Vol. 86 No. 3,
pp424-45
25. Cropanzano, R. and Greenberg, J. (1997)," Progress in organizational
justice. tunneling through the maze",In I.T.Robertson AndC.L Cooper
(Eds.) International Review Of Industrial And Organizational Psychology,No
12, pp 317-372
26. Fernandes, Cedwyn and Awamleh, Raed (2006) ,"Impact of
organizational justice in an expatriate work environment",
Management Research News, Vol. 29 No. 11, pp. 701-712

27. F. Kristic Ian & Emelo Randy (2007)," mentoring and Organizational
Justice", Published byTriple Creek Associates, pp.1-18
(www.3creek.com )
28. Giap Bihn Nga & Hackermeier Iris & Jiao Xueli & Wagdarikar
Pramod (2005),"Organizational Citizenship Behavior and perception
of Organizational Justice in student jobs " psychology of excellence
M.A Ludwig- Maximilians - University Munich pp.1-14
29. Koopmann Richard (2001),"The Relationship between Perceived
Organizational Justice and Organizational Citizenshipbehaviors: A
review of the literature"Applied Psychology, M. S(Advised by
Dr.Richard Tafalla), pp.1-9
30. Lievens Filip & Frederik Anseel (2004),"Confirmatory factor analysis
and invariance of an organizational citizenship behaviour measure
across samples in a Dutch-speaking context ", Ghent University,
Belgium , Journal of Occupational and Organizational Psychology,
77, pp. 299–306
31. Masterson,S.S.(2001),"A trickle-down model of organizational
justice: Relating employees and customers' perceptions of and
reactions to fairness" , Journal of Applied Psychology, 86, 594-604
32. Moideenkutty Unnikammu ,(2006) Supervisory downward influence
and supervisor-directed organization Citizenship behaviors , Journal
of Organizational Culture, Communications and Conflict, Volume 10,
No. 1, Sultan Qaboos University
33. Nabatchi Tina & Blomren Bingham Lisa & Henning Good David
(2001), "Organizational Justice and Workplace mediation : a six
factor model",school of public and Environmental Affairs , Indiana
Conflict Resolution Institute , Indiana University , Bloomington ,
Indiana , USA International Journal of ConflictManagement Vol. 18
No. 2, pp. 148 -174
34. Noormala Amir Ishak & Syed Shah Alam (2009) "The Effects of
Leader-Member Exchange on OrganizationalJustice and
Organizational Citizenship Behavior : Empirical Study ",European
Journal of Social Sciences Volume 8, Number2 , pp.324-334
35. Shaiful Annuar Khalid & Hassan Ali & Mohammad Ismail &
Norshimah Abdul Rahman & Kamsol Mohamed Kassim & Rozihana
Shekh Zain (2009), "Organizational Citizenship Behavior Factor
Structure among Employees in Hotel Industry", International Journal
of Psychological StudiesVol. 1, No.1, pp.16 – 25


دوره 17، شماره 61
بهار 1389
صفحه 91-120
  • تاریخ دریافت: 22 اردیبهشت 1389
  • تاریخ بازنگری: 01 آبان 1395
  • تاریخ پذیرش: 09 آبان 1389